στην Πενθεσίλεια

Όταν έκοβες τον ένα σου μαστό

για να καθίσει καλά η φαρέτρα

το ήξερες

δεν υπάρχει επιστροφή

τώρα τι;

οι μάχες δε δίνονται με ροδοπέταλα

τώρα τι;

Βέβαια θα αξιωθείς

τα ακροδάχτυλα ενός Αχιλλέα

να ιχνηλατούν

στον ακρωτηριασμένο σου μαστό

ότι απαρνήθηκες

και ότι αντιπάλεψες

μάταια

δε θα τα νιώσεις,

γιατί δε θα είσαι πια εκεί,

ατρόμητή μου, εσύ

(καθ' οδόν Τορώνη - Θεσσαλονίκη)

Οδυσσέας Ελύτης, Άξιον Εστί

για το μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ΄ Γυμνασίου

Κατερίνα Προκοπίου

Η μελοποίηση είναι του Μ. Θεοδωράκη

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ :

1.Αντιστοιχίζω:

1^η ενότητα (στ…..) (α) Τα φυσικά στοιχεία και ο ρόλος τους

2^η ενότητα (στ….) (β) Η ταύτιση του ποιητή με τον κόσμο

3^η ενότητα (στ….) (γ) Η δημιουργία της θάλασσας και των νησιών

2. «και είδα και θαύμασα» : ποιο είναι το ποιητικό υποκείμενο, το οποίο παρακολουθεί τη δημιουργία του κόσμου σε ποιο πρόσωπο μιλά και πώς νιώθει;

3. «τότε είπε και γεννήθηκεν η θάλασσα» : εκτός από τον ποιητή υπάρχει και ένα δεύτερο πρόσωπο. Ποιο είναι αυτό και σε ποιο πρόσωπο (α, β, γ ενικό – πληθυντικό) απευθύνεται προς τον ποιητή; («για να σου φέρνει την άνοιξη»)

4. Ο κόσμος πλάθεται κατ’ εικόνα και ομοίωση του ποιητή άρα καθορίζει τα χαρακτηριστικά της ποιητικής του ταυτότητας. Είναι ένα αιγαιοπελαγίτικο τοπίο, στο οποίο κυριαρχεί η θάλασσα και τα νησιά.

Δώσε τρεις μεταφορικές εικόνες που χαρακτηρίζουν τα νησιά.

5. Ποια στοιχεία συνθέτουν την ιδιαίτερη φυσιογνωμία των νησιών και ποιόν ανώτερο σκοπό εκπληρώνουν;

6. Όλα τα στοιχεία του κόσμου αυτού συμπράττουν, για να διαμορφώσουν τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου που ζει μέσα σε αυτόν τον χώρο. Ποια είναι αυτά τα χαρακτηριστικά;

* Ο ποιητής «διαβάζοντας» ένα – ένα τα στοιχεία του κόσμου αποχτά αυτογνωσία, κατανοεί το νόημα του κόσμου και διαμορφώνει την ποιητική του φυσιογνωμία

7. Να σχολιάσεις τη γλώσσα του ποιήματος, την έλλειψη στίξης, το ύφος και το στίχο.

8. Να εντοπίσεις μεταφορές, παρομοιώσεις, προσωποποιήσεις, αντιθέσεις, επαναλήψεις

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ :

1. 1^η ενότητα (στ. 1-9) : Η δημιουργία της θάλασσας και των νησιών

2^η ενότητα (στ. 10 – 26) : Τα φυσικά στοιχεία και ο ρόλος τους

3^η ενότητα (στ, 27) : Η ταύτιση του ποιητή με τον κόσμο

2. ο ποιητής – σε α΄ πρόσωπο – θαυμασμό
3. αυτός που διατάζει τη δημιουργία του κόσμου – σε β΄ πρόσωπο
4. (α) ίπποι πέτρινοι με τη χαίτη ορθή

(β) γαλήνιοι αμφορείς

(γ) λοξές δελφινιών ράχες

5. λιόδενδρα – για να κρισάρουν το ανελέητο φως

πολλά τζιτζίκια – για να γίνεται ανεπαίσθητο το τραγούδι τους

λίγο το νερό – για να συνειδητοποιεί ο άνθρωπος την αξία του

το δένδρο μοναχό – για να γίνεται ακριβός φίλος του ανθρώπου

το χώμα φτενό – για να μην απλώνει ρίζα ο άνθρωπος

ο ουρανός πλατύς – για να διαβάζει ο άνθρωπος την απεραντοσύνη

6. λιτός βίος – φιλερευνητική διάθεση – εμβάθυνση στην ουσία των πραγμάτων – στοχασμός (δεν αρκείται στα γήινα)

Γιάννης Ρίτσος : Πρωινό άστρο

για το μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Α' Γυμνασίου από την Κατερίνα Προκοπίου

Ο Ιουστινιανός και η εποχή του σε comic

για τη Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία της Β΄ Γυμνασίου

Κατερίνα Προκοπίου

όλα τα πήρε το καλοκαίρι

όλα τα πήρε το καλοκαίρι

απολογισμός

Η αγάπη μας δεν ήταν άλλη ψηλαφούσε
σιγά μέσα στα πράγματα που μας τριγύριζαν...
δεν ήταν άλλη
μονάχα αυτός ο βαθύτερος καημός να κρατηθούμε
μέσα στη φυγή.

(Γ. Σεφέρης)

Ισλανδία : ταξίδι στο αρχέγονο

...θα 'λεγε κανείς πως η φύση ανάσαινε εκεί κοντά
και σκαρφιζόταν κάτι το τρομερό.
Ντίκενς














Στον Vatnajoekull

mp3

Game we're playing is life

Bachelorette

I'm a fountain of blood
In the shape of a girl
You're the bird on the brim
Hypnotised by the Whirl

Drink me, make me feel real
Wet your beak in the stream
Game we're playing is life
Love is a two way dream

Leave me now, return tonight
Tide will show you the way
If you forget my name
You will go astray
Like a killer whale
Trapped in a bay

I'm a path of cinders
Burning under your feet
You're the one who walks me
I'm your one way street

I'm a whisper in water
Secret for you to hear
You are the one who grows distant
When I beckon you near

Leave me now, return tonight
The tide will show you the way
If you forget my name
You will go astray
Like a killer whale
Trapped in a bay

I'm a tree that grows hearts
One for each that you take
You're the intruder hand
I'm the branch that you break

Σκέψεις πάνω σε ένα απόσπασμα του Νίκου Θέμελη δυο μέρες μετά την παράδοση του Κάραζιτς.

«…η απόσταση από την αρχαιογνωσία έως την προγονολατρεία είναι μεγάλη. Τεράστια. Θα έλεγα αγεφύρωτη. Όμως έρχεται η στιγμή που όλοι χρειάζονται ένα παραμύθι. Όλοι. Μικροί, μεγάλοι, πλούσιοι, φτωχοί, απαίδευτοι, μορφωμένοι, ένα παραμύθι που νανουρίζει και γλυκά αποκοιμίζει. Και τότε μπορείς εύκολα να διατρέξεις την απόσταση, με άλματα τεράστια, με φαντασία, με μπόλικο περίσσευμα ψυχής, εκεί όμως που η διάνοια, η νηφαλιότητα, η λογική αρνείται πλέον να συμπράξει…»

(απόσπασμα από την τριλογία του Νίκου Θέμελη, Η αναζήτηση – Η ανατροπή – Η αναλαμπή, εκδ. Κέδρος /

Η αναλαμπή, σελ. 376)

Μύθοι, θρύλοι, παραμύθια στοιχειώσαν

με το υφάδι του ρομαντισμού

τους βαλκάνιους εθνικισμούς μας,

που τώρα λουσμένοι στο αίμα

ξερνούν λογιών – λογιών Κάραζιτς,

για να ενδυθούν τον ευρωπαϊκό κορσέ

κομμένο και ραμμένο

στη μακρινή, νηφάλια Χάγη,

γαλουχημένη με αλλότριους μύθους,

που αδυνατούν να αφουγκραστούν τον απόηχο

των χάλκινων, πολυφωνικών βαλκάνιων τραγουδιών μας.

(Χάγη, Tom Otterness, Voyage de Guliver)

Η ευτυχία είναι μεταδοτική!

Where the Hell is Matt? (2008) from Matthew Harding on Vimeo.

Φάτα Μοργκάνα

Πούθ' έρχεσαι; Απ' τη Βαβυλώνα.
Πού πας; Στο μάτι του κυκλώνα.
Ποιαν αγαπάς; Κάποια τσιγγάνα.
Πώς τη λένε; Φάτα Μοργκάνα.

Ν. Καββαδίας

Μαρίζα Κώχ : Φάτα Μοργκάνα

(Φάτα Μοργκάνα είναι Ιταλική μετάφραση του ονόματος της Μόργκαν λε Φέι, της μάγισσας και ετεροθαλούς αδελφής του Βασιλιά Αρθούρου, και χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει ένα είδος αντικατοπτρισμού)

Εκταφή

«πάω πίσω παππού μου»
μόνο που τώρα πια
ο παππούς είναι μέσα στο κουτί
και οδεύει φρεσκοπλυμένος
στην αιώνια κατοικία του

«πάω πίσω παππού μου»
και σε νωτίζει
η μυρωδιά αλευριού
το μεγάλο κρεβάτι με τα παραμύθια
τα αιμάτινα ρόδα του εσταυρωμένου
ο αράπης
το viewmaster
το λελέκι στη στέγη του μύλου
λέξεις μηδέποτε ξαναειπωμένες
πεσκίρι, πασούμια, αράπα ντούνα
τα φωτάκια του ραδιοφώνου
στο λυκόφως
να εκπέμπουν σε ακατάληπτη γλώσσα
μια αίσθηση απώλειας της Ιωνίας

«πάω πίσω παππού μου»
γιατί πρέπει να γνωρίζεις
πού θα απιθώσουν
τα φυλαχτά σου στα δύσκολα,
την αιολική σου γη

και πάλι η Οδύσσεια
και πάλι αφιερωμένη στους μαθητές μου

"όσο αγαπάς εμπλέκεσαι
όσο εμπλέκεσαι αγαπάς"

View Upload your own

γιατί η εκπαιδευτική διαδικασία είναι και χαρά και παιχνίδι και δημιουργία!

Εκδρομή στο Καϊμακτσαλάν αποχαιρετισμός του χειμώνα

Καϊμακτσαλάν!
Λέξη μυθική των παιδικών μου χρόνων
σε ιχνογραφούσα εμμονικά πιστεύοντας
ότι αποκολλήθηκες από το Έβερεστ
και είσαι εδώ μακρινός συγγενής του.

Υψηπετείς κορυφές σας αναγνωρίζω
είστε εσείς που απρόσμενα κάποια πρωινά
μέσα απ’ τον αριστερό μου καθρέφτη
αντανακλάτε αιωνιότητα
στο αποφορτισμένο μου κορμί
καθώς ανηφορίζω την Κατσιμίδου.

Αρχέγονη κατάνυξη πυροδοτεί
η υποφώσκουσα προσδοκία
τόσων περαστικών ψυχών
μεταλαμβάνω του ιαματικού νερού με δέος
χωρίς ωστόσο να προσμένω τίποτε

Παραμυθία θανάτου

Ναι, δεν είμαστε εμείς η ζωή,
είμαστε οι φορείς της
και αυτό το κλαδί είναι πλασμένο
κατ’ εικόνα και ομοίωσίν της
όπως εμείς, παγανιστή αδερφέ.

Η Οδύσσεια σε photocomic

| View | Upload your own

Η Οδύσσεια σε fotocomic

ραψωδία α

(διασκευή μετάφρασης Δ. Μαρωνίτη)
Κατερίνα Προκοπίου

Η Οδύσσεια σε fotocomic

ραψωδία α

αταξία στην τάξη

Καθώς διαβάζω
είναι φορές που νιώθω ,
με την άκρη του ματιού,
ένα παιδί θλιμμένο,
λυγισμένο στο βιβλίο,
ανεμόδαρτος μίσχος,
που λες δε θα αντέξει, θα σπάσει.
Διαβάζω μηχανικά,
πάω και στέκομαι δίπλα του φράχτης,
να κόψω το ρεύμα,
να πάψει ο αέρας να λυσσά
στη διαμπερή ψυχή του

τι άλλο να κάνω;

Στις αμμουδιές του Ομήρου 2

Η Αιγιάλεια μες στη νύχτα ψυχανεμίζεται το θάνατο του άνδρα της
διαισθητική η γυναίκα - αντρόψυχος ο άνδρας στις ακρογιαλιές του Ομήρου.

«... Έτσι μαθές και τώρα, αντρόψυχος κι αν ο Διομήδης είναι,
το νου του ας έχει, πιο αντρειωμένος του μη βγει κανείς μπροστά του,
κι η Αιγιάλεια τότε πάρει, η γνωστικιά του Αδράστου θυγατέρα,
και μες στον ύπνο με τους θρήνους της το σπίτι αναστατώσει,
το ταίρι της να’ ρθει φωνάζοντας, ο πιο αντρειανός Αργίτης,
του αλογατά Διομήδη η πέρφανη, στεφανωτή γυναίκα...»

Ιλιάδα,Ε, 410-415

(μετ. Καζαντζάκη-Κακριδη)

στις αμμουδιές του Ομήρου

...τι ξώφαρσα η σαγίτα εχάραξε το δέρμα του μονάχα,
και μαύρο γαίμα ξεπετάχτηκε μεμιάς απ’ την πληγή του.

Πώς όταν με πορφύρα φίλντισι γυναίκα αλικοβάφει ,
Λύδισσα ή Κάρισσα, να βρίσκεται γι’ αλόγου χαλινάρι,
και πλήθος ξένοι καβαλάρηδες το λαχταρούν, μα εκείνο
κρυμένο στο κελάρι κοίτεται, να φράνει κάποιο ρήγα,
του αλόγου αντάμα να ‘ναι στόλισμα, του αλογολάτη δόξα,
όμοια και σένα αλικοβάφηκαν, Μενέλαε, και πανώρια
μεριά και κνήμες και καλόφτιαχτοι πιο χαμηλά αστραγάλοι.

Όμηρος, Ιλιάδα Δ,139-147

(μετ.Καζαντζάκη-Κακριδή)

θυμίζει το σύγχρονό μας ψαλμό:

Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό
Στάλα τη στάλα συναγμένο απ’ το κορμί σου
Σ΄ αρχαίο τάσι μπακιρένιο αλαργινό
Που κοινωνούσαν πειρατές πριν να κινήσουν

παραίνεσις προς ενυπνιοβάμονας

τις ανεμόδαρτες νύχτες
μην έρχεσαι
στα όνειρά μου
ελλοχεύει
το φεγγαρόδενδρο
αν σκαλώσεις
στα κλαδιά του
αιχμαλωτίζεσαι
στους ενύπνιους λαβυρίνθους μου

lacrymarium

αφοσιωμένη θεραπαινίδα της θλίψης

για αιώνες

σύναζα δάκρυ το δάκρυ

σε δακρυδόχο γυάλινη.

*

Μαρμαίρουν μέσα στο γυαλί

βαρύτιμα υγρά μαργαριτάρια αλλοτινών εποχών.

*

Φυλαχτό μου

μια δακρυδόχος γυάλινη, του πόνου κόσμημα

κτέρισμά μου παντοτινό.

όρτσα ψυχή

επιτύμβιο


κι όταν θα στροβιλίζομαι αμνήμων
μες στις κουρτίνες του ερέβους
μη με ράνεις με τα ροδοπέταλα της νοσταλγίας
άφησέ με να ποντιστώ στα σκοτεινά νερά της λήθης
δε θέλω πια να είμαι χρήσιμη
μη με αποκαλείς Αντίκλεια
δεν είμαι

και τι με νοιάζει πια

http://www.box.net/shared/i04yd4gsgo

πανσέληνος κι απόψε!

(στο Μάνο,
που μιλά με τους ευκάλυπτους)



Η Πελειάδα, ιέρεια της Διώνης,
της κόρης του Ουρανού,
αφουγκράζεται το άδηλον
στους ψίθυρους της ιερής δρυός.
Θροΐζουν τα αναθήματα
συλλαβίζοντας το ανείπωτο,
τα κουρελάκια της ψυχής μας
καταδένουν μύχιους φόβους στα κλαδιά
αναζητώντας παραμυθία.

ένας πολιτισμός τετράποδος
προς κάθε κατεύθυνση και ένας φόνος
ή ένας δρόμος για το φονικό
και κάπου μακριά:
τα βογκητά πνιγμένων

Άδωνις

Qana
(the martyrs of Qana in nylon bags)
L.Ghorayeb 30 July 2006

πώς χωράει μια ζωή σε μια σακούλα σκουπιδιών;!

Θεατής

από τη ρωγμή της ίριδας
εισβάλλει η φρίκη
και απλώνεται

σιωπή

τη νύχτα
βλέπεις ματωμένα τα χέρια σου
θέλεις να ουρλιάξεις

σιωπή

ο μοναχικός και απόμακρος Mονόκερος,
πλάσμα της Σελήνης και του Ύδατος,
τελικά συνελήφθη

και απωλέσαμε δια παντός
την ενορατική μας ικανότητα

Εσύ μου το έμαθες,
θραύσματα πόνου απροσδόκητα συγκολλημένα από τη μέσα μας φλόγα,
κοιταγμένα στο φως, είναι τέχνη

Ο παππούς, συνεπής στον τρόπο ζωής του,
δεκαέξι χρόνια μετά το θάνατό του έγινε ρολόι.
Κάθε μισή ώρα μου υπενθυμίζει
ότι ο χρόνος
μου ξεγλιστρά.
Αγνοεί άραγε ότι εξαιτίας του
ο αληθινός μου χρόνος
ξεχάστηκε στα παραμύθια του,
όταν τα ξεδίπλωνε πάνω στο μεγάλο κρεβάτι,
το πασπαλισμένο μυρωδιά αλευριού;

ο πόνος της απώλειας
ανιχνεύεται στη χροιά της φωνής
υπάρχει κάτι εύθραυστο
που λες τώρα θα ραγίσει
και θα ξεφύγει ο λυγμός

Λήθη

Μια Σαντορίνη
μια καλντέρα
το παρελθόν καταποντισμένο
κι από αιώνες τώρα πλημμυρισμένο θάλασσα

καταδύσεις νοσταλγικές
ανασύρουν κοράλια κι απολιθώματα
τα τοποθετείς ευλαβικά πάνω στην άμμο
ψηλαφίζεις "εγώ"

τη νύχτα θα σου τα πάρει η θάλασσα
δε θα κάνεις τίποτε
της ανήκουν

υπήρξαν

Τώρα πια το μισό νησί
που απέμεινε
έξω από τα νερά
αποκαλείται Santa Erini
και αντιμετωπίζεται ως ακέραιο.

δεν ψάχνουν μέσα στους ίσκιους των κυπαρισσιών
ένα χαμένο πρόσωπο, ένα νόμισμα

“επειδάν δέ η εκφορά η, λάρνακας κυπαρισσίνας άγουσιν άμαξαι...”
Θουκυδίδης, Επιτάφιος

ευθυτενή κυπαρίσσια

αναπέμπουν

τις σκοτεινές ψυχές μας

ες αεί